İnşaat İşlerinde Teminat Kesintisi: Banka Teminatı, Serbest Bırakma ve Takip

Teminat kesintisi, işveren yani işleri sipariş eden müşterinin, firmaya ödemesi gereken tutarlardan alıkoyduğu bir meblağdır. Kabulde belirtilen kusurların, yani çekincelerin (réserves) giderilmesini güvence altına alır. Fransa'da özel sektör sözleşmelerinde üst sınırı, sözleşme bedelinin yüzdesi olarak 16 Temmuz 1971 tarihli kanun belirler; fiili oranı ise sözleşme belirler.

Müşteri kendi inisiyatifiyle hiçbir şey kesemez. Özel sektör sözleşmelerinde kesinti, ancak sözleşmede bir hüküm öngörüyorsa vardır. 1971 kanunundaki üst sınır bir azami haddir, dayatılan bir oran değildir: sözleşme daha düşük bir yüzde öngörebilir ya da hiç kesinti öngörmeyebilir. Kesin yüzde, Légifrance üzerinden erişilebilen kanun metninde yer alır: bir kesintiyi müzakere etmeden veya itiraz etmeden önce bu oranı not edin ve değiştirilip değiştirilmediğini kontrol edin.

Kamu ihalelerinde kesinti, Kamu Alımları Kanunu'na (Code de la commande publique) ve ihale dosyasındaki belgelere, özellikle de kamu inşaat ihalelerine uygulanan genel idari şartname olan CCAG Travaux'ya tabidir. Her durumda hesaplama bazı (sözleşme bedeli, ek protokoller dahil mi değil mi, KDV hariç mi dahil mi) sözleşmeden okunur: imzalamadan önce yeniden okuyun.

Teminat kesintisi, tam bitim garantisi, on yıllık garanti ve sigortalar: karıştırmayın

Bu mekanizmaların amaçları farklıdır ve birlikte uygulanır. Kesinti bloke edilmiş bir meblağdır; yasal inşaat garantileri ve sigortalar ise firmanın sorumluluğunu zamana yayarak devam ettirir.

Teminat kesintisi ve komşu garantiler Mekanizma | Amaç | Süre veya referans | Yükü kim taşır Teminat kesintisi | Kabulde belirtilen çekincelerin giderilmesini güvence altına almak | Serbest bırakılana kadar alıkonulan meblağ, kanuna ve sözleşmeye göre | Firmanın bloke olan nakit durumu Tam bitim garantisi (garantie de parfait achèvement) | Kabulü izleyen yıl içinde bildirilen kusurları gidermek | Kabulden itibaren bir yıl | Firma, onarım işleriyle On yıllık garanti (garantie décennale) | Yapının sağlamlığını tehlikeye atan veya kullanım amacına uygunsuz kılan hasarları gidermek | Kabulden itibaren on yıl | Firma, sigortası tarafından teminat altında Zorunlu sigortalar | Firma için on yıllık sorumluluk, işveren için yapı hasar sigortası (dommages-ouvrage) | Sözleşmelerde ve poliçelerde öngörülen vadeler | Her taraf kendi sigortası için Kaynak: Fransız Medeni Kanunu, yasal inşaat garantileri. Kesin koşullar sözleşmenizde ve poliçenizde yer alır.

Hakediş (situation de travaux), şantiyenin ilerlemesini düzenli aralıklarla faturalandıran belgedir. Teminat kesintisi hakedişte bir indirim satırı olarak yer alır: firma gerçekleştirilen işleri faturalar, ardından ödenecek net tutarı bulmak için kesintiyi düşer. Her hakedişte uygulanan oranı, esas alınan bazı ve kesilen tutarı belirtin.

Kesintilerin kümülatif toplamını tutun. Her hakedişte bunu sözleşmede öngörülen toplam tutarla karşılaştırın, ardından daha önce ödenmiş avanslarla birlikte nihai faturada tekrar kullanın.

Her hakedişte nelerin kontrol edilmesi gerekir

• Oran ve baz, ek protokoller dahil sözleşmeyle uyumludur. • Kesinti ayrı bir satırda, dönem tutarı ve kümülatif toplamıyla birlikte gösterilmiştir. • Avanslar ve önceki hakedişler devir farkı olmadan aktarılmıştır. • Kesilen toplam, son hakedişte ve nihai faturada aynıdır.

Belirtilmemiş, yanlış bir bazla hesaplanmış veya hatalı aktarılmış bir kesinti, firmayı alacağını talep edebilmek için geçmişi yeniden oluşturmak zorunda bırakır. Hakediş hakediş titizlikle yürütülen bir şantiye takibi bu kontrolü kolaylaştırır. Nihai faturayı düzenlemeden önce, her hakedişteki kesintiyi satır satır kesin hesap cetveline aktarın ve toplamı mutabakata bağlayın. Kesilen tutarlar üzerindeki KDV işlemi için mali müşavirinize danışın.

Bir fatura yönetimi aracı, kesintiyi her hakedişte hesaplayıp nihai kesin hesaba otomatik olarak aktarabilir; bu da tutar farklarını sınırlar.

Evet, yasal çerçeve ve sözleşme izin veriyorsa. Banka teminatı, firma çekincelerini gidermezse bankanın müşteriye ödeme yapacağına dair yazılı taahhüdüdür. Bloke edilen meblağın yerini alır: firmaya bu durumda kesinti yapılmadan tamamı ödenir.

Özel sektör sözleşmelerinde 16 Temmuz 1971 tarihli kanun, bu ikameyi kişisel ve müteselsil kefalet yoluyla öngörür; bu kefaletle banka, firmanın temerrüdü halinde ödeme yapmayı taahhüt eder. Kamu ihalelerinde teminatın biçimi (kefalet veya ilk talepte ödeme garantisi; burada banka, esasa ilişkin tartışma olmaksızın basit bir talep üzerine öder) Kamu Alımları Kanunu'nda, CCAG Travaux'da ve ihale dosyası belgelerinde okunur. Zorunlu hükümler ve talep zamanı bu belgelerde yer alır: bankaya başvurmadan önce bunları alıcıdan isteyin.

Teminat kesintisi mi, banka teminatı mı Kriter | Teminat kesintisi | Banka teminatı Firmanın nakit durumu | Serbest bırakmaya kadar bloke meblağ | Tam ödeme, ancak yönetilmesi gereken bir banka taahhüdü İşlem | Yok, sözleşmede öngörülür | Bankaya başvuru, uygun bir belgenin düzenlenmesi Maliyet | Doğrudan maliyet yok | Banka masrafları, kurumla pazarlık edilir Başlıca risk | Serbest bırakmada gecikme veya tıkanma | Uygun olmayan belge, kesintinin uygulanmasına yol açar Dayanağı | Sözleşme hükmü | Özel sektörde 1971 kanunu, kamuda ihale dosyası belgeleri Teminat maliyetleri bankaya ve firmanın profiline göre değişir: yazılı bir teklif isteyin.

Başvuru ne zaman ve nasıl yapılır

Sözleşme müzakeresinden itibaren önceden düşünün: ikame imkânını ve beklenen teminat biçimini öngörün. Bankada ihaleyi, teminat altına alınacak tutarı ve süreyi hazırlayın, ardından teminat metnini devreye almadan önce kontrol ettirin. Teminat, firmanın bankası nezdindeki taahhüt kapasitesinin bir kısmını kullanır; bu da diğer finansmanları etkileyebilir.

Kabul (réception), müşterinin işleri çekincelerle veya çekincesiz kabul ettiğini beyan ettiği işlemdir. Kesintinin serbest bırakılma süresi bu tarihten itibaren hesaplanır. Özel sektör sözleşmelerinde bu süre 16 Temmuz 1971 tarihli kanundan ve sözleşmeden, kamu ihalelerinde CCAG Travaux'dan ve ihale dosyası belgelerinden doğar. Kabulün hemen ardından kesin süreyi bu metinlerden not edin ve vadeyi ajandaya yazın.

Özel sektör sözleşmelerinde 1971 kanunu ayrıca emanete alma (consignation) yani meblağın bir üçüncü kişiye yatırılmasını da düzenler; bu, müşterinin çekinceler giderilmediği için meblağı elinde tutmak istemesi halinde söz konusudur. Müşterinin sessiz kalması, ona kesintiyi süre sonrasında elinde tutma hakkı vermez: meblağı ya serbest bırakır ya da emanete alır. Bir uyuşmazlığa girişmeden önce bu noktayı geçerli metinde doğrulayın.

Çekincelerin giderilmesi, firmanın en iyi korumasıdır. Her noktayı düzeltin, ardından bu gidermeyi yazılı olarak tespit ettirin: bu tespit, müşterinin emanete alma gerekçesini ortadan kaldırır. Anlaşmazlık halinde, harekete geçmeden önce izlenecek yolu bir hukuk danışmanına onaylatın.

İzlenecek adımlar

1. Kabul tutanağını ve çekincelerin listesini tarihiyle birlikte saklayın. 2. Her çekinceyi giderin ve müşteri veya temsilcisi tarafından imzalanmış yazılı bir giderme tespiti alın. 3. Kabulden itibaren hesaplanan veya sözleşmede belirlenen serbest bırakma tarihini ajandaya not edin. 4. Vade geldiğinde, kesilen kümülatif tutarı ve belgelerini içeren yazılı bir serbest bırakma talebi gönderin. 5. Müşteri serbest bırakmıyorsa ve meblağı emanete almamışsa, takibe, ardından ihtara geçin. 6. Sözleşme uygulamasına göre serbest bırakma faturasını veya kesin hesap cetvelini düzenleyin.

Başlıca risk unutmaktır: kesinti kendiliğinden serbest kalmaz. Takip edilmeyen bir vade veya hiçbir zaman giderildiği tespit edilmeyen çekinceler, meblağı aylarca bloke eder. Kabulden itibaren vadeye bir uyarı koyun.

Yazılı kademelerle ilerleyin. Sözleşmeyi, kabul tarihini, çekincelerin giderilmesini ve borçlu olunan tutarı belirten bir e-posta veya mektupla hatırlatma yaparak başlayın ve meblağın emanete alınıp alınmadığını sorun. Yanıt gelmezse, iadeli taahhütlü mektupla bir ihtar (mise en demeure) gönderin; bu, müşteriyi belirlenen bir süre içinde ödemeye çağıran bir yazıdır. İhtar talebi resmen tarihlendirir ve olası bir davaya zemin hazırlar.

İhtar sonuçsuz kalırsa, başvuru yolları sözleşmeye ve ihalenin niteliğine bağlıdır: sözleşmede öngörülen arabuluculuk veya uzlaşma, ardından yetkili mahkemede dava. Gecikme faizleri, oranları ve başlangıç noktaları ihalenin ödeme hükmünde ve geçerli metinlerde okunur. İşlerin kalitesine ilişkin bir uyuşmazlık için bir hukuk danışmanına başvurun: bir yargılamanın sonucu asla garanti edilemez.

Talebi desteklemek için saklanacak belgeler

• İmzalı sözleşme veya ihale, ek protokolleri ve kesinti hükmüyle birlikte. • Hakedişler ve nihai fatura, kesintilerin kümülatif toplamıyla birlikte. • Kabul tutanağı ve çekincelerin listesi. • Çekincelerin giderildiğine dair yazılı tespit. • Kullanılmışsa banka teminatı. • Tüm yazılı yazışmalar: e-postalar, mektuplar, hatırlatmalar ve iade belgeleri.

Danışmadan kendi ödemenizi geri tutmayın Bir hizmeti askıya almak veya kendi inisiyatifinizle bir meblağı mahsup etmek, itiraza yol açar. Harekete geçmeden önce izlenecek yolu onaylatın.

Hiçbir rejim evrensel değildir. Özel sektör sözleşmelerinde kesinti sözleşmeye ve 16 Temmuz 1971 tarihli kanuna dayanır. Kamu ihalelerinde Kamu Alımları Kanunu'na, CCAG Travaux'ya ve ihale dosyası belgelerine, bunlar arasında firma ile kamu alıcısı arasındaki nihai bakiyeyi belirleyen belge olan kesin nihai hesaba (décompte général définitif) bağlıdır. Alt yüklenicilikte ise esas olanı, 31 Aralık 1975 tarihli alt yüklenicilik kanunu çerçevesinde ana yüklenici ile alt yüklenici arasındaki sözleşme belirler.

Üç çerçeve, üç mantık Kriter | Özel sektör | Kamu ihalesi | Alt yüklenicilik Dayanak | Sözleşme ve 16 Temmuz 1971 tarihli kanun | Kamu Alımları Kanunu, CCAG Travaux, ihale dosyası belgeleri | Alt yüklenicilik sözleşmesi ve 31 Aralık 1975 tarihli kanun Teminatla ikame | Kişisel ve müteselsil kefalet (1971 kanunu) | Kefalet veya ilk talepte ödeme garantisi, ihale dosyası belgelerine göre | Alt yüklenicilik sözleşmesinde öngörülmelidir Serbest bırakma | 1971 kanunu ve sözleşmeyle belirlenen süre, kabulden itibaren | CCAG Travaux ve ihale dosyası belgeleri, kesin nihai hesaba kadar | Alt yüklenicilik sözleşmesine göre, çoğunlukla nihai müşteri nezdindeki kabule bağlı Alt yüklenicinin ödeme garantisi | Ana yüklenici için konu dışı | Ana yüklenici için konu dışı | Özel sektörde kefalet veya ödeme devri; kamu ihalesinde kabul edilmiş alt yüklenici için doğrudan ödeme Karar vermeden önce yürürlükteki metinlere Légifrance üzerinden bakın.

Alt yüklenici için risk, zincirleme bağımlılıkta yatar: serbest bırakma çoğunlukla ana yüklenici ile müşterisi arasındaki olaylara bağlıdır. 1975 kanunu ayrıca alt yüklenicinin ödemesini korur: özel sektörde kefalet veya ödeme devriyle, kamu ihalesinde kabul edilmiş alt yüklenici için kamu alıcısının doğrudan ödemesiyle. Başlamadan önce bu garantilerin kurulmasını isteyin ve koşullarını geçerli metinde doğrulayın.

Kamu ihalelerinde kesintiyi garanti süresinin sonuna ve kesin nihai hesaba kadar izleyin, ardından ihale dosyası belgelerine göre serbest bırakılmasını veya teminatın kaldırılmasını (mainlevée) talep edin. Kamu işleri firmaları için bu takip, her ihalenin dosyasına eklenir. Başvuru aşaması kesintiyi ilgilendirmez: bunu BTP kamu ihalelerine yanıt rehberi (DC1-DC4) ayrıntılı olarak ele alır.

Gecikmeler nadiren müşterinin ilkesel bir reddinden kaynaklanır. Eksik bir dosyadan doğarlar: kötü izlenmiş bir kesinti, unutulmuş bir vade, hiçbir zaman giderildiği tespit edilmeyen çekinceler. Aşağıdaki tablo en sık yapılan hataları, sonuçlarını ve doğru uygulamayı sunar.

Sık yapılan hatalar ve iyi uygulamalar Hata | Sonuç | İyi uygulama Kesintinin belirtilmemesi veya yanlış hesaplanması | Hakedişler ile nihai fatura arasında farklar, tutara itiraz | Her hakedişte oranı, bazı, tutarı ve kümülatif toplamı göstermek Teminatın zamanında talep edilmemesi | Teminat mümkünken kesintinin uygulanması | İkameyi müzakereden itibaren öngörmek Çekincelerin takip edilmemesi | Müşteriye emanete alma veya serbest bırakmayı geciktirme gerekçesi verilmesi | Çekinceleri listelemek, gidermek, yazılı tespit almak Yazılı takibin olmaması | Talebin kanıtı yok, faizi talep etmek zor | Yazılı takip yapmak, ardından taahhütlü ihtar göndermek Belgelerin bulunamaması | Savunulamaz dosya | Sözleşme, hakedişler, tutanak ve yazışmaları tek bir dosyada arşivlemek

Bu hataların ortak bir nedeni vardır: kesintinin takibi şantiye sonunda ele alınır, oysa hakediş hakediş oluşturulur. Her ay kesilen kümülatif toplamı kontrol eden bir idari sorumlu, talepte bulunma anında geçmişi yeniden oluşturmaktan kurtulur.

Nihai faturadan önce kontrol listesi

• Sözleşme, ek protokolleri ve kesinti hükmü dosyadadır. • Kesintilerin kümülatif toplamı, düzenlenen hakedişlerin toplamına uyar. • Avanslar ve bakiye farksız olarak mutabık kalır. • Kabul tutanağı imzalı ve tarihlidir. • Her çekince giderilmiş ve yazılı olarak tespit edilmiştir. • Serbest bırakma tarihi, bir uyarıyla birlikte ajandadadır. • Serbest bırakma talebi, destekleyici belgelerle hazırdır.

Bilmeniz gerekenler Teminat kesintisi, müşterinin kabulde belirtilen çekincelerin giderilmesi için güvence olarak elinde tuttuğu bir meblağdır. Özel sektör sözleşmelerinde yalnızca sözleşme öngörüyorsa vardır, 16 Temmuz 1971 tarihli Fransız kanunuyla belirlenen üst sınır dahilinde; bu sınır Légifrance üzerinden not edilmelidir. Özel sektör sözleşmelerinde müşteri kesintiyi vadesinde serbest bırakır veya meblağı emanete alır; kamu ihalelerinde serbest bırakma CCAG Travaux'yu ve ihale dosyası belgelerini izler. Çekincelerin giderildiğine dair yazılı tespit ve vadeye konan uyarı, firmanın en iyi korumasıdır. Kesinti; tam bitim garantisinin, on yıllık garantinin ve zorunlu sigortaların yerini tutmaz.