Özetle
Hakediş, bir şantiyeyi ilerlemesine paralel olarak faturalamanızı sağlar. Tanım, zorunlu bilgiler, sayısal örnek ve göndermeden önce yapılacak kontroller.
Hakediş nedir ve ne işe yarar?
Hakediş (situation de travaux), bir şantiyenin kümülatif ilerlemesini tespit eden ara faturalama belgesidir. İnşaat firmasının, sözleşmenin bitmesini beklemeden zaten gerçekleştirilen işleri faturalamasını sağlar. Her hakediş, daha önce faturalanan tutarları düşer: dönem için yalnızca aradaki fark ödenir.
Bir şantiyenin faturalanmasında hakediş, kabul edilen teklif ile nihai fatura arasında yer alır. Her hakediş, başlangıçtan bu yana yapılan tüm işleri yeniden ele alır, ardından daha önce faturalananı çıkarır.
Yararı öncelikle finansaldır. Uzun süren bir şantiyede firma malzemeyi, işçiliği ve bazen taşeron giderlerini peşin karşılar. İlerlemeyi düzenli aralıklarla faturalamak bu nakit avansını azaltır ve şantiyenin maliyetini kabule kadar tek başınıza üstlenmenizi önler. Bu yöntem hem bir inşaat sektöründeki çok küçük işletme (TPE) hem de bir inşaat sektöründeki KOBİ (PME) için geçerlidir.
Bu makale özel sektör sözleşmelerinin çerçevesini ele alır. Kamu ihalelerinin, özellikle avanslar ve işlerin hesabı bakımından kendi kuralları vardır. Bir kamu ihalesinde çalışıyorsanız, burada anlatılan yöntemi uygulamadan önce sözleşme hükümlerini kontrol edin; inşaat sektöründe kamu ihalelerine yanıt verme rehberine ve kamu işleri çözümleri sayfasına bakın.
Unutmayın Hakediş, önceden ödenen sabit bir tutarı değil, şantiyenin kümülatif ilerlemesini faturalar. Her hakediş önceki hakedişleri düşer: yalnızca fark faturalanır. Hakedişle faturalama, sözleşmede veya kabul edilen teklifte öngörülmüş olmalıdır. Kamu ihalelerinin kendi kuralları vardır, bunlar sözleşmede kontrol edilmelidir.
Hakediş, avans faturası ve nihai fatura arasındaki fark nedir?
Bu üç belge bir şantiyenin faturalanmasının aşamalarını oluşturur, ancak ne aynı doğuran olaya (faturalama hakkını tetikleyen olay) ne de aynı hesaplama esasına dayanırlar. Hakediş, gerçekleştirilmiş ve tespit edilmiş işleri faturalar. Avans faturası, ilerlemeyle doğrudan bağlantısı olmayan peşin bir ödemeyi faturalar. Nihai fatura sözleşmeyi kapatır.
Hakediş, avans ve nihai fatura Belge | Doğuran olay | Hesaplama esası | Şantiyedeki rolü Hakediş | Gerçekleştirilmiş ve tespit edilmiş işler | Kalem bazında kümülatif ilerleme, eksi önceki hakedişler | Şantiye sürerken ilerlemeyi faturalamak Avans faturası | Peşin talep edilen ödeme | Sözleşmede kararlaştırılan yüzde veya tutar, ilerlemeyle doğrudan bağlantısı yok | Erken ödemeyi güvence altına almak Nihai fatura | İşlerin bitişi ve sözleşmenin kapanışı | Genel ve kesin hesap, faturalanan her şeyin düşülmesi | Sözleşmeyi kapatmak Her belgenin rejimi sözleşmeye bağlıdır. Sözleşmenizin ödeme hükümlerini kontrol edin.
Avans, hesaba onu değiştirmeden girer: faturalanmış ve ödenmişse, sözleşmede öngörülen usullere göre ödenecek tutardan düşülür. Kendi rejimi, avans faturasına ayrılmış bir makalede ele alınır.
Nihai fatura, kapatıcı rolüyle ayrılır. Sözleşmeyi, onaylanmış ek protokolleri (ilk sözleşmeyi değiştiren yazılı belgeler) ve daha önce faturalanan tüm tutarları özetler, ardından ödenecek bakiyeyi gösterir. Hakediş ise sözleşmenin her zaman bir kısmını faturalanmamış bırakır.
Hangi durumlarda hakedişle faturalama yapılmalı veya yapılabilir?
Hakedişle faturalama, birkaç hafta veya birkaç ay süren ve fiyatı toplu olarak belirlenen şantiyeler için uygundur. Bu durumda, faturalamak için işlerin bitmesini beklemek firmanın nakit akışını ağır biçimde zorlar.
Şantiye başlamadan önce ödeme koşullarınızı yeniden okuyun; belge belirsizse hakedişlerin sıklığını açıklığa kavuşturun.
Kontrol edilecek üç ölçüt
• Şantiyenin süresi: süre uzadıkça bir ödeme planı ihtiyacı daha çok haklılık kazanır. Hiçbir eşik zorunlu değildir: karar veren sözleşmedir. • Sözleşme türü: götürü bedelli bir sözleşme, kalem kalem ilerleme takibine uygundur. • Ödeme hükümleri: teklif veya sözleşme, hakedişlerin düzenlenme sıklığını veya aşamalarını belirten bir ödeme planı öngörmelidir.
Hüküm yoksa hakediş yok Kabul edilen teklif hakedişle faturalamayı öngörmüyorsa, ilk hakedişi düzenlemeden önce bir ek protokol veya yazılı bir ödeme planı önerin.
Bir hakediş faturasında hangi bilgiler yer almalıdır?
Bir hakediş faturası, her faturada bulunması zorunlu bilgileri içerir; buna ilerleme takibine özgü bölümler eklenir. Genel bilgilerin, örneğin entreprendre.service-public.fr üzerinden kaynağında kontrol edilmesi gerekir, çünkü değişirler.
Hakedişte yer alması gereken bilgiler Bölüm | Aktarılacak içerik Tarafların kimliği | Firmanın ve müşterinin adı, adresi ve kimlik numarası, şantiye adresi Sözleşme referansı | Teklifin veya sözleşmenin numarası ve tarihi, varsa ek protokoller Numaralandırma | Hakedişin numarası, kesintisiz ve sürekli numaralandırma ile Dönem veya kesim tarihi | İlerlemenin tespit edildiği tarih Kalemlerin tanımı | Teklifteki kalemler ve sözleşmedeki tutarları Kümülatif ilerleme | Kalem bazında kümülatif yüzde ve tutar Önceki hakedişler | Daha önce faturalanan, kümülatiften düşülen tutarlar Teminat kesintisi | Varsa oran ve kesilen tutar KDV | Uygulanan oran ve KDV tutarı Ödenecek net tutar ve ödeme | Borç tutarı, vade ve ödeme usulleri Ödeme koşulları sözleşmedekilerle uyumlu olmalıdır. Teminat kesintisi, şantiye sonunda eksiklerin giderilmesini güvence altına almak için müşterinin her ödemeden kestiği bir tutardır.
Hakedişin sayfa düzeni için kalem başına bir tablo oluşturun. Bu tablo, kümülatifi ve bu aşamada faturalanan payı tek bakışta gösterir.
Oluşturulacak örnek tablo yapısı Kalem | Sözleşme HT | Kümülatif ilerleme (%) | Kümülatif HT | Önceden faturalanan HT | Hakediş HT Kalem 1 | … | … | … | … | … Kalem 2 | … | … | … | … | … Ek işler (ek protokol veya iş emri) | … | … | … | … | … Toplam | … | … | … | … | … Tablonun altında: teminat kesintisi, KDV, ödenecek net tutar.
Bir hakediş nasıl hesaplanır, adım adım sayısal örnek nedir?
Kurgusal örnek Aşağıdaki tutarlar anlatım için uydurulmuştur. Teminat kesintisi oranı ve KDV oranı örnek niteliğindedir: işlerinize ve durumunuza uygulanacak oranı, ayrıca taşeronlukta olası ters tahsili (bu durumda KDV'yi taşeron değil müşteri beyan eder) kontrol edin.
KDV hariç 100.000 € tutarında özel bir sözleşme üç kalemden oluşur: kâgir işleri (50.000 €), çatı iskeleti ve çatı kaplaması (30.000 €), son işler (20.000 €). Bir hakedişin hesabı her zaman aynı sırayı izler: kalem bazında kümülatif ilerleme, gerçekleştirilen işlerin kümülatifi, zaten faturalananın düşülmesi, ardından teminat kesintisi, KDV ve ödenecek net tutar.
Kalem bazında kümülatif ilerleme Kalem | Sözleşme HT | Hakediş 1 | Hakediş 2 | Hakediş 3 Kâgir işleri | 50.000 € | %60 (30.000 €) | %100 (50.000 €) | %100 (50.000 €) Çatı iskeleti ve çatı kaplaması | 30.000 € | %0 | %50 (15.000 €) | %100 (30.000 €) Son işler | 20.000 € | %0 | %0 | %50 (10.000 €) Ek protokol (imzalı iş emri) | 5.000 € | %0 | %0 | %100 (5.000 €) Kümülatif HT | 105.000 € | 30.000 € | 65.000 € | 95.000 €
Her hakedişin hesabı
Hakedişten ödenecek net tutara Satır | Hakediş 1 | Hakediş 2 | Hakediş 3 Kümülatif HT | 30.000 € | 65.000 € | 95.000 € Önceden faturalanan HT | 0 € | 30.000 € | 65.000 € Hakediş HT | 30.000 € | 35.000 € | 30.000 € Toplam KDV dahil | 33.000 € | 38.500 € | 33.000 € Ödenecek net tutar | 31.350 € | 36.575 € | 31.350 € KDV ve kesinti oranları kurgusaldır. Burada kesinti, her hakedişin KDV dahil tutarı üzerinden hesaplanmıştır. Hesaplama esası sözleşmeye bağlıdır: kontrol edin.
Ek protokol, 3. hakedişin kümülatifine girer ve sözleşmenin ilk tutarına eklenir. Son işlerin bakiyesi nihai faturada faturalanmak üzere kalır. Teminat kesintisinin işleyişi ve oranı, ayrı bir makalede ele alınır.
Bir hakediş nasıl onaylatılır ve itiraz durumunda ne yapılır?
Bir hakedişin onay süreci dört aşamadan oluşur. Firma hakedişi müşteriye veya şantiyenin yönetimi ve denetiminden sorumlu uzman olan proje müdürüne (maître d'œuvre) gönderir. O, beyan edilen ilerlemeyi yerinde kontrol eder. Hakedişi onaylar veya düzeltme ister. Ardından firma, onaylanan tutar üzerinden faturayı düzenler.
Sözleşmeye göre ilerlemeyi proje müdürü veya müşteri onaylar. Bu rolü kimin üstlendiğini ve hangi biçimde yanıt verdiğini imza anında belirleyin. E-posta ile bile olsa yazılı bir onay, sözlü bir mutabakattan daha değerlidir.
İlerleme itiraz edilirse
• Şantiye verileriyle kanıtlayın: ilerleme tutanakları, tarihli fotoğraflar, toplantı tutanakları, teslimat irsaliyeleri. • Hakedişi düzeltin: fark haklıysa, uyuşmazlığın tüm tutar üzerinde yerleşmesine izin vermek yerine düzeltin. • İtiraz edilmeyen kısmı faturalayın: sözleşme izin veriyorsa, ve anlaşmazlık konusu noktayı ayrı tutun. • Sözleşme hükümlerine başvurun: itiraz usulünü ve başvuru yollarını onlar belirler.
Erkenden ve kanıtlarla ele alınan bir itiraz, çoğu zaman yüzdenin basit bir düzeltmesiyle çözülür. Hakedişin her sürümünü ve her yazışmayı saklayın: anlaşmazlık sürerse referans olarak işe yararlar. Ödeme gecikmesi riskini sınırlamak için inşaat sektöründe ödenmeyen alacakları öngörme rehberine bakın.
Hangi hatalar reddedilmeye veya ödeme gecikmesine yol açar?
Bir müşteri veya proje müdürü, hakediş önceki hakedişlerle ya da şantiyenin durumuyla örtüşmediğinde onu reddeder. Her gönderimden önce aşağıdaki noktaları kontrol edin.
Göndermeden önce kontrol listesi Sık yapılan hata | Sonuç | Yapılacak kontrol Kümülatifin yanlış aktarılması | Önceki hakedişle tutarsız tutar | Onaylanan son hakedişin kümülatifini yeniden alın Önceki hakedişin düşülmemesi | İşlerin bir kısmının çift faturalanması | « önceden faturalanan » satırını kontrol edin İlerlemenin şantiyeyle tutarsız olması | İtiraz ve düzeltme talebi | Tutanaklar ve fotoğraflarla karşılaştırın Onaylanmamış ek işler | İlgili satırın reddi | İmzalı ek protokolü veya iş emrini ekleyin Teminat kesintisinin unutulması veya yanlış hesaplanması | Düzeltme ve yeniden düzenleme | Sözleşmede öngörülen oranı ve esası uygulayın Kontrolsüz KDV uygulaması | Düzeltilecek fatura | İşlere göre oranı ve taşeronlukta ters tahsili kontrol edin Eksik bilgiler | Faturanın uygunsuz sayılması | Zorunlu bilgiler listesini yeniden okuyun
Bu kontroller bir hesap tablosunda elle yapılır, ancak hata riski her hakedişte artar. Constrigo faturalama yönetimi modülü gibi bir faturalama yönetim aracı kümülatifleri aktarır ve numaralandırmayı izler. Aktarım unutmalarını azaltır, ancak belgeyi göndermeden önce yeniden okuma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Elektronik faturalama yükümlülükleri de değişmektedir: 2026 elektronik faturalama rehberi nelere hazırlanılması gerektiğini ayrıntılandırır.
Sıkça sorulan sorular
Hakediş nedir?
Hakediş, bir şantiyenin kümülatif ilerlemesini tespit eden ara faturalama belgesidir. Sözleşme bitmeden, zaten gerçekleştirilen işlerin faturalanmasını sağlar. Her hakediş, işlerin kümülatifini yeniden ele alır ve önceki hakedişleri düşer.
Hakediş bir fatura mıdır?
Uygulamada hakediş, bir ara faturanın temelini oluşturur. Önce onay için müşteriye veya proje müdürüne sunulabilir, ardından fatura onaylanan tutar üzerinden düzenlenir. Bu fatura, service-public.fr üzerinden kontrol edilmesi gereken tüm zorunlu bilgileri taşımalıdır.
Hakediş ile avans faturası arasındaki fark nedir?
Hakediş, ilerlemeden hesaplanan, gerçekleştirilmiş ve tespit edilmiş işleri faturalar. Avans ise ilerlemeyle doğrudan bağlantısı olmayan peşin bir ödemeyi faturalar. Bir avans ödenmişse, sözleşmede öngörülen usullere göre düşülür.
Bir hakedişin tutarı nasıl hesaplanır?
Her kaleme kümülatif ilerleme yüzdesini uygulayın, ardından gerçekleştirilen işlerin kümülatifini bulmak için toplayın. Daha önce faturalananı çıkarın. Sonra KDV'yi ekleyin, varsa teminat kesintisini düşün; ödenecek net tutarı elde edersiniz.
Yeni bir hakedişte önceki hakedişler nasıl düşülür?
Her hakediş, şantiyenin başlangıcından bu yana işlerin toplam kümülatifini gösterir. Ayrılmış bir satırda, önceki hakedişlerle zaten faturalanan KDV hariç tutarı aktarın. İkisi arasındaki fark, yeni hakedişin KDV hariç tutarını verir.
Bir hakediş faturasında hangi bilgiler yer almalıdır?
Her faturada bulunması zorunlu olan, kaynağında kontrol edilmesi gereken bilgileri taşır. Bunlara teklif veya sözleşme referansı, hakediş numarası, kesim tarihi, kalemler, kümülatif ilerleme ve düşülen önceki hakedişler eklenir. Ayrıca varsa teminat kesintisi, KDV, ödenecek net tutar ve ödeme koşulları da yer alır.
Bir hakedişte ek işler faturalanabilir mi?
Evet, imzalı bir ek protokol veya iş emriyle onaylanmış olmaları koşuluyla. Bunları belgenin referansıyla ayrı bir satıra yazın. Yazılı onay yoksa müşteri bu satırı reddedebilir.
Müşteri hakedişte belirtilen ilerlemeye itiraz ederse ne yapılır?
Şantiye verilerine dayanın: tutanaklar, tarihli fotoğraflar ve toplantı tutanakları. Fark haklıysa, uyuşmazlığın yerleşmesine izin vermek yerine hakedişi düzeltin. İtiraz usulü için sözleşme hükümlerine başvurun.
Constrigo Ekibi
İnşaat yazılımı ve yönetimi uzmanları. Mevzuatı ve en iyi uygulamaları açıklıyoruz.